پورسانت، کمیسیون و مارکآپ: سه اسم برای سه چیز
کمیسیون را فروشنده‌ی اصلی، مثلاً ایرلاین یا هتل، بابت هر فروش به شما میدهد؛ پورسانت سهمی است که یک پنل، آژانس یا برنامه‌ی همکاری در فروش از هر فروش به شما میدهد؛ و مارکآپ مبلغی است که خودتان روی قیمت خرید میگذارید و از مشتری می‌گیرید. در گفت‌وگوی روزمره این سه را جای هم به کار می‌برند، اما وقتی قراردادی را می‌خوانید یا قیمت میگذارید، فرقشان در عدد آخر اثر دارد.
| اسم | چه کسی مقدارش را تعیین میکند | از کجا پرداخت میشود |
|---|---|---|
| کمیسیون | تأمین‌کننده، مثلاً ایرلاین یا هتل، یا ضوابط بازار | از سهم خود تأمین‌کننده؛ معمولاً قیمت مشتری را بالا نمی‌برد |
| پورسانت | پنل، آژانس یا برنامه‌ای که با آن کار میکنید | از سهم همان پنل یا آژانس، طبق قرارداد آن |
| مارکآپ | خود شما | از مشتری؛ داخل قیمت فروش است |
پورسانت معنای دیگری هم در بازار دارد: سهمی که آژانس از هر فروش به کارمند فروش یا کانتر خودش میدهد. در هر دو معنا، مقدارش را کسی تعیین میکند که آن را میپردازد، نه شما.
مارک آپ چیست؟
مارکآپ مبلغی است که روی قیمت خرید میگذارید تا قیمت فروش به دست بیاید. اگر بلیطی را ۵٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان بخرید و ۱۵۰٬۰۰۰ تومان رویش بگذارید، قیمت فروش ۵٬۱۵۰٬۰۰۰ تومان و مارکآپ شما ۱۵۰٬۰۰۰ تومان است. مارکآپ را میشود مبلغ ثابت گذاشت یا درصدی از قیمت خرید؛ تصمیمش با خود فروشنده است.
درصد سود از قیمت خرید یا از قیمت فروش؟
«درصد سود» دو معنا دارد و این دو خیلی وقت‌ها با هم قاطی می‌شوند. ۳ درصد مارکآپ روی بلیطی با قیمت خرید ۵٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان یعنی ۱۵۰٬۰۰۰ تومان سود؛ اما همین سود نسبت به قیمت فروش (۵٬۱۵۰٬۰۰۰ تومان) حدود ۲٫۹۱ درصد است. به این عدد دوم حاشیهی سود میگویند. برعکس، اگر بخواهید ۳ درصد از قیمت فروش سهم شما باشد، باید حدود ۳٫۰۹ درصد روی قیمت خرید بگذارید.
ماشینحساب بالا هر دو درصد را کنار هم نشان میدهد تا وقتی پیشنهاد یک پنل را با سود خودتان مقایسه میکنید، دو عدد هم‌مبنا را کنار هم بگذارید.
سود بلیط سیستمی و چارتری چه فرقی دارد؟
در بلیط سیستمی نرخ و قوانین را ایرلاین تعیین میکند و سود فروشنده معمولاً از کمیسیون ایرلاین و مارک‌آپی است که روی آن نرخ میگذارد. در بلیط چارتری قیمت را چارترکننده تعیین میکند و سود فروشنده از فاصله‌ی قیمت خرید از او تا قیمت فروش به مسافر است؛ فاصله‌ای که با فصل و تقاضا کم و زیاد میشود.
- بلیط سیستمی: مسافر قیمتش را به‌سادگی در چند سایت مقایسه میکند، پس جای مارکآپ معمولاً کم است. میزان کمیسیون را ایرلاین یا ضوابط بازار تعیین میکند و ممکن است برای مسیرهای داخلی و خارجی فرق کند.
- بلیط چارتری: قیمت با عرضه و تقاضا بالا و پایین میرود. در روزهای پرتقاضا، مثلاً تعطیلات نوروز، حاشیه میتواند بیشتر شود و در روزهای کم‌تقاضا کمتر. چارترکننده‌ای که ظرفیت را از پیش خریده، ریسک صندلی‌های فروش‌نرفته را هم دارد.
- قوانین استرداد: شرایط استرداد و تغییر بلیت چارتری معمولاً محدودتر است. پیش از خرید آن را به مسافر نشان دهید؛ یک استرداد پرحاشیه میتواند بیش از سود همان فروش، وقت و اعتماد بگیرد.
پس به این پرسش که «سود کدام بیشتر است؟» جواب ثابتی نمی‌شود داد؛ به مسیر، فصل، نوع همکاری و ریسکی که قبول میکنید بستگی دارد. فرق این دو بلیت را با جزئیات بیشتر در راهنمای فرق بلیط سیستمی و چارتری آورده‌ایم.
پورسانت پنل‌های همکاری در فروش بلیط هواپیما معمولاً چطور حساب میشود؟
بیشتر برنامه‌های همکاری در فروش بلیط یکی از سه مدل زیر را دارند: پورسانت برای هر خرید از لینک شما، قیمت همکار که خودتان روی آن سود میگذارید، یا سایتی با برند خودتان که سود را روی قیمت پایه‌اش تعیین میکنید. نرخ و شرایط هر برنامه را خود آن برنامه تعیین میکند؛ عدد درست را فقط از قرارداد یا صفحه‌ی شرایط همان برنامه میشود فهمید.
| مدل | درآمد شما از کجا می‌آید | قیمت را چه کسی تعیین میکند | برند و مشتری |
|---|---|---|---|
| لینک همکاری در فروش | پورسانتی که برنامه برای هر خرید از لینک شما میدهد؛ درصدی از مبلغ یا مبلغ ثابت | سایت اصلی | مال سایت اصلی؛ خرید روی سایت او انجام میشود |
| پنل همکار یا آژانسی | فاصله‌ی قیمت همکار تا قیمتی که خودتان به مشتری می‌دهید | قیمت همکار با پنل، قیمت فروش با شما | مشتری با شما در ارتباط است و رزرو را معمولاً خودتان در پنل انجام می‌دهید |
| وایت لیبل یا سایت اختصاصی | مارک‌آپی که خودتان روی قیمت پایه میگذارید | قیمت پایه با تأمین‌کننده، سود با شما | با شما؛ مشتری روی سایت شما خرید میکند |
هزینه‌ی هر مدل هم فرق میکند: بعضی برنامه‌ها رایگان‌اند، بعضی هزینه‌ی راه‌اندازی یا اشتراک دارند و بعضی از هر رزرو کارمزد می‌گیرند. برای مقایسه، قیمت همکار یا قیمت پایه‌ی هر مدل را در ماشینحساب بهجای قیمت خرید بگذارید و سود هر فروش را کنار هم ببینید؛ بعد هزینه‌های ثابت هر مدل را از سود ماهانه کم کنید.
پیش از عضویت در هر پنل این‌ها را بپرسید
- پورسانت درصدی از چه مبلغی است: کل مبلغ خرید، نرخ پایه‌ی بلیت بدون مالیات و عوارض، یا فقط سهم خود پنل؟
- پورسانت کی قطعی میشود: لحظه‌ی خرید، پس از پرواز یا پس از گذشتن مهلت استرداد؟
- اگر مسافر بلیتش را استرداد کند، با پورسانت یا سود شما چه میشود؟
- تسویه چطور و هر چند وقت یک بار انجام میشود و حداقل مبلغی برای تسویه هست یا نه؟
- هزینه‌ی ثابت، اشتراک یا کارمزدی برای هر رزرو در کار است؟
مقایسه‌ی کامل‌تر لینک همکاری در فروش با سایت رزرو اختصاصی را در راهنمای لینک همکاری در فروش یا سایت رزرو اختصاصی و تصویر کلی این کار را در کسب درآمد از فروش بلیط هواپیما ببینید.
سود پرواز، هتل و گشت را کنار هم ببینید
سود پرواز معمولاً از سود هتل و گشت کمتر است، چون مسافر قیمت بلیط را در چند دقیقه در چند سایت مقایسه میکند؛ اما مقایسه‌ی دقیق یک هتل با صبحانه و قوانین لغوش، یا یک گشت یک‌روزه، کار سخت‌تری است. برای همین بهتر است سود هر محصول را جدا تعیین کنید و جمع آن‌ها را در یک ماه ببینید. جدول زیر همان عددهای پیش‌فرض ماشینحساب است:
| محصول (مثال) | قیمت خرید | سود | سود هر فروش | سهم سود از قیمت فروش | سود ماهانه |
|---|---|---|---|---|---|
| پرواز داخلی، یک نفر | ۵٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان | ۳ درصد | ۱۵۰٬۰۰۰ تومان | ۲٫۹۱ درصد | ۳٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان (۲۰ فروش) |
| هتل، سه شب | ۹٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان | ۷ درصد | ۶۳۰٬۰۰۰ تومان | ۶٫۵۴ درصد | ۲٬۵۲۰٬۰۰۰ تومان (۴ فروش) |
| گشت یک‌روزه، دو نفر | ۲٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان | ثابت، ۲۰۰٬۰۰۰ تومان | ۲۰۰٬۰۰۰ تومان | ۹٫۰۹ درصد | ۱٬۲۰۰٬۰۰۰ تومان (۶ فروش) |
| جمع سود ماهانه‌ی سه محصول | ۶٬۷۲۰٬۰۰۰ تومان |
دو نکته از همین جدول: سود ثابت روی محصول ارزان، به نسبت قیمت، سنگین‌تر به چشم می‌آید؛ ۲۰۰٬۰۰۰ تومان روی گشتی با قیمت خرید ۲٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان میشود ۱۰ درصد، ولی همین مبلغ روی بلیط ۵٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان میشود ۴ درصد. سود درصدی هم با قیمت بالا و پایین میرود؛ وقتی نرخ بلیط گران میشود، هم سود شما بیشتر میشود و هم قیمتی که مشتری می‌بیند. پیش از نهایی کردن سودها، جمع یک سفر معمول مشتری‌هایتان، یعنی بلیط و هتل و یک گشت، را هم حساب کنید.
تعیین سود در آژانسساز
در سایتی که با آژانسساز می‌سازید، سود پرواز، هتل و فعالیتهای گردشگری را در پنل مدیریت جداگانه و بهصورت مبلغ ثابت یا درصد تعیین میکنید و قیمت‌های سایت بلافاصله از آن پیروی می‌کنند. مشتری قیمت نهایی را روی سایت شما با کارت بانکی عضو شتاب میپردازد و پیش از اولین تسویه، هویت شما احراز میشود و سودتان به حساب شبای خودتان واریز میشود. منابع دیگر درآمد آژانس‌ها را در راهنمای مارکآپ و سود آژانس مسافرتی توضیح داده‌ایم.
بلیت از طریق شریک صدور بلیت آژانسساز صادر میشود و صاحب سایت صادرکننده‌ی بلیت نیست؛ اما این به معنای بی‌نیازی از مجوز نیست. اینکه فروش و تبلیغ با برند خودتان به چه مجوزی نیاز دارد، به نوع فعالیتتان بستگی دارد و باید آن را از مرجع صدور مجوز بپرسید؛ راهنمای مجوز فروش بلیت را هم ببینید.
ساخت سایت، نگه‌داری و فروش روی آن رایگان است و بسته‌ی حرفه‌ای اختیاری ۱۹٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان در سال است؛ جزئیات در صفحه‌ی قیمت‌ها. اگر می‌خواهید همین حالا شروع کنید، از راه‌اندازی رایگان بروید.
سود فروش بلیط را کجا ثبت کنیم؟ مالیات و سامانه‌ی مؤدیان
سود هر فروش را همان روز در دفتر یا فایل حساب‌وکتاب خودتان ثبت کنید و تکلیف مالیاتی آن را از سازمان امور مالیاتی یا یک حسابدار بپرسید. آژانسساز نرم‌افزار حسابداری ندارد و جای مشاور مالیاتی را نمی‌گیرد: سفارش‌ها با وضعیت و کد رزرو در پنل شما دیده می‌شوند و سود به حساب شبای خودتان تسویه میشود، اما ثبت این درآمد در دفاتر و اظهار آن با خود شماست.
برای هر فروش دست‌کم این‌ها را نگه دارید:
- تاریخ فروش و کد رزرو
- محصول (پرواز، هتل یا فعالیت گردشگری) و نام مشتری
- قیمت فروش و سود شما
- استرداد یا تغییری که بعداً پیش آمده
- مبلغ و تاریخ هر تسویه به حساب شبا
به گفته‌ی پورتال رسمی سازمان امور مالیاتی کشور، قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه‌ی مؤدیان از سال ۱۳۹۸ به قوانین مالیاتی کشور اضافه شده و سامانه‌ی مؤدیان بستری الکترونیکی برای ثبت، صدور و استعلام صورت‌حساب‌هاست (خوانده‌شده در ۲۰ آبان ۱۴۰۵). اینکه این قانون و این سامانه برای فعالیت شما چه تکلیفی دارند، به نوع، اندازه و شکل حقوقی کارتان بستگی دارد.
سؤالات متداول
پورسانت فروش بلیط هواپیما چقدر است؟
عدد ثابتی ندارد. پورسانت را کسی تعیین میکند که آن را میپردازد: ایرلاین برای بلیت سیستمی، یا پنل و آژانسی که با آن همکاری میکنید، طبق قرارداد خودش. نوع بلیت، مسیر داخلی یا خارجی و شرایط همکاری هم در آن اثر دارد. در سایت اختصاصی بهجای پورسانت، سود خودتان را روی قیمت پایه میگذارید.
درصد سود فروش بلیط هواپیما چقدر است؟
یک درصد رایج و ثابت برای همه وجود ندارد. بلیط هواپیما معمولاً حاشیهی سود کمتری از هتل و گشت دارد، چون مسافر قیمتش را راحت مقایسه میکند، و نرخ پروازهای داخلی ممکن است سقف داشته باشد. سودی را که در نظر دارید در ماشینحساب همین صفحه امتحان کنید و قیمت فروش حاصل را با بازار مقایسه کنید.
کمیسیون ایرلاین چیست؟
کمیسیون ایرلاین سهمی از نرخ بلیت است که ایرلاین به دفتری میدهد که بلیت سیستمیاش را میفروشد. میزان آن را ایرلاین یا ضوابط بازار تعیین میکند، ممکن است برای مسیرهای داخلی و خارجی فرق کند و در طول زمان هم تغییر کرده است. کمیسیون با مارکآپ فرق دارد؛ مارکآپ را خود فروشنده روی قیمت میگذارد.
مارک آپ چیست؟
مارکآپ مبلغی است که فروشنده روی قیمت خرید اضافه میکند تا قیمت فروش به دست بیاید؛ بهصورت مبلغ ثابت یا درصدی از قیمت خرید. مثلاً ۳ درصد مارکآپ روی بلیطی با قیمت خرید ۵٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان یعنی ۱۵۰٬۰۰۰ تومان سود و قیمت فروش ۵٬۱۵۰٬۰۰۰ تومان. مارکآپ را خود فروشنده تعیین میکند و از مشتری می‌گیرد.
سود بلیط چارتری بیشتر است یا سیستمی؟
جواب ثابتی ندارد. حاشیهی بلیت چارتری با فصل و تقاضا بالا و پایین میرود و در روزهای پرتقاضا میتواند بیشتر باشد، اما ریسک بیشتر و قوانین استرداد محدودتری هم دارد. سود بلیت سیستمی معمولاً از کمیسیون ایرلاین و مارکآپ کمی است که روی نرخ قابلمقایسهی آن مینشیند.
آیا سقف قیمت برای بلیط داخلی وجود دارد؟
نرخ پروازهای داخلی در ایران در دورههایی زیر نظارت و سقفگذاری نهادهای مسئول بوده است و ضوابط آن ممکن است تغییر کند. پیش از تعیین سود روی بلیط داخلی، ضوابط روز را از مرجع مربوط یا انجمن صنفی بپرسید. قیمت فروش شما، یعنی قیمت خرید بهعلاوهی سودتان، باید با همان ضوابط جور باشد.
فرق درصد سود از قیمت خرید و از قیمت فروش چیست؟
درصد سود از قیمت خرید همان مارکآپ درصدی است و درصد سود از قیمت فروش را حاشیهی سود میگویند. با یک سود یکسان، دومی همیشه کمی کمتر است: ۳ درصد روی قیمت خرید حدود ۲٫۹۱ درصد از قیمت فروش میشود. وقتی پیشنهاد پنلها یا همکاران را مقایسه میکنید، مطمئن شوید هر دو عدد از یک مبنا حساب شدهاند.
در آژانسساز سود من چطور تعیین و پرداخت میشود؟
سود پرواز، هتل و فعالیتهای گردشگری را در پنل مدیریت جداگانه و بهصورت مبلغ ثابت یا درصد روی قیمت پایه تعیین میکنید و این سود مال خودتان است. مشتری قیمت نهایی را روی سایت شما با کارت بانکی عضو شتاب میپردازد. پیش از اولین تسویه هویت شما احراز میشود و سود به حساب شبای خودتان واریز میشود.