نکته‌های کلیدی
- آژانس آنلاین یعنی سایتی با برند خودتان که مشتری در آن جستجو، رزرو و پرداخت میکند.
- بخش فروش آنلاین به دفتر نیاز ندارد: کار روزانه، یعنی جواب پیام و فرستادن لینک سایت، بیشتر با گوشی و از خانه انجام میشود.
- پیش از هر چیز یک حوزه‌ی مشخص انتخاب کنید؛ «همه‌چیز برای همه» در شروع کار جواب نمی‌دهد.
- شرایط مجوز بسته به نوع فعالیت فرق میکند؛ پیش از شروع از مرجع صدور مجوز استعلام کنید.
- با آژانسساز ساخت سایت، نگهداری و فروش رایگان است و سود هر رزرو کامل مال خودتان است.
- سی روز اول را صرف شبکه‌ی آشنایان، کانال‌ها و پیج‌ها و پاسخ سریع به پیامها کنید.
فهرست مطالب
خیلی‌ها سال‌هاست برای دوستان و آشنایان بلیط مشهد یا سفر کیش جور می‌کنند، اما هیچ‌وقت فکر نکرده‌اند که همین کار میتواند یک کسبوکار واقعی با نام خودشان باشد، حتی در خانه. مانع اصلی معمولاً همان تصوری است که از آژانس مسافرتی داریم: دفتر، کارمند، قرارداد با ایرلاینها و نرم‌افزار گران‌قیمت.
واقعیت امروز کمی متفاوت است. بخش بزرگی از سفرها آنلاین رزرو میشود و ابزارهایی وجود دارد که کار فنی و تأمین را از دوش شما برمی‌دارد. در این راهنما قدم‌به‌قدم می‌بینیم برای راهاندازی آژانس مسافرتی آنلاین با هزینه‌ی نزدیک به صفر چه چیزهایی لازم است، چه کارهایی از خانه و با گوشی شدنی است، کجاها باید محتاط بود و سی روز اول را چطور بگذرانید.
آژانس مسافرتی آنلاین دقیقاً چیست؟
آژانس مسافرتی آنلاین یا OTA کسب‌وکاری است که محصولات سفر مثل بلیت هواپیما، هتل و فعالیتهای گردشگری را از طریق سایت به مشتری می‌فروشد. مشتری خودش جستجو میکند، گزینه‌ها را مقایسه میکند، اطلاعات مسافر را وارد میکند و همان‌جا پرداخت میکند. شما به‌جای اینکه برای هر مشتری تلفنی قیمت بگیرید و دستی رزرو کنید، یک ویترین همیشه‌باز دارید.
پشت این ویترین سه لایه وجود دارد: موتور رزرو که جستجو و رزرو را انجام می‌دهد، تأمین‌کننده‌هایی که موجودی پرواز و هتل را می‌دهند، و درگاه پرداخت که پول مشتری را دریافت میکند. ساختن این سه لایه از صفر کار یک تیم فنی و ماه‌ها مذاکره است؛ اما لازم نیست شما از صفر شروع کنید.
از دید مشتری، تفاوت آژانس آنلاین با یک صفحه‌ی اینستاگرام که فقط قیمت اعلام میکند در اعتماد است. وقتی مشتری روی سایت شما جستجو میکند، قیمت قطعی را می‌بیند، با کارت بانکی عضو شتاب از طریق درگاه پرداخت شاپرک پرداخت میکند و بلیت الکترونیکی را در ایمیلش می‌گیرد، دیگر لازم نیست برای کارت‌به‌کارت کردن پول به یک غریبه اعتماد کند. رکورد رزرو یا PNR به نام خود مسافر ثبت میشود و او میتواند آن را در سایت ایرلاین بررسی کند. همین شفافیت است که یک فروشنده‌ی پاره‌وقت را به یک آژانس قابل اعتماد تبدیل میکند.
برای شروع رایگان به چه چیزهایی نیاز دارید؟
یک نام و هویت بصری
نامی انتخاب کنید که کوتاه، خوش‌آوا و به خاطر سپردنی باشد و با حوزه‌ی کاری‌تان جور دربیاید. «سفرهای زیارتی نور» برای کسی که روی کربلا و مشهد کار میکند، از یک نام کلی گویاتر است. یک رنگ اصلی و یک لوگوی ساده هم کافی است؛ لازم نیست در روز اول هزینه‌ی طراحی گران بدهید. برای ایده گرفتن، اسم برای آژانس مسافرتی را ببینید.
حوزه‌ای که آن را می‌شناسید
بهترین حوزه معمولاً همانی است که خودتان در آن تجربه دارید یا مشتریانش را می‌شناسید: دانشجویان شهرستانی، زائران عتبات، خانواده‌هایی که تابستان به کیش می‌روند یا کسانی که برای کار به استانبول و دبی سفر می‌کنند.
وضعیت حقوقی روشن
پیش از فروش جدی، وضعیت حقوقی خودتان را روشن کنید. در بخش بعد بیشتر درباره‌ی مجوز صحبت می‌کنیم.
راهی برای رسیدن به مشتری
سایت بدون بازدیدکننده فروش ندارد. کانال تلگرام، کانال‌های روبیکا، ایتا و بله، پیج اینستاگرام، گروه‌های واتس‌اپ و شبکه‌ی آشنایان، اولین منابع مشتری شما هستند. راهنمای فروش بلیط در تلگرام، روبیکا، ایتا، بله و اینستاگرام این بخش را مفصل‌تر توضیح می‌دهد.
آژانس مسافرتی در خانه: با گوشی و بدون دفتر چه کارهایی شدنی است؟
بخش فروش آنلاین به دفتر و میز نیاز ندارد. مشتری خودش روی سایت جستوجو و پرداخت میکند و کار روزانه‌ی شما، یعنی جواب‌دادن به پیامها، فرستادن لینک سایت و پیگیری مسافر، بیشتر با گوشی و از خانه انجام میشود.
- مشتری‌ها هم بیشتر با گوشی جستوجو و خرید می‌کنند؛ لینکی که در تلگرام، روبیکا یا واتس‌اپ می‌فرستید مستقیم به سایت شما باز میشود.
- صدور بلیط با شریک صدور بلیت آژانسساز است و بلیط با ایمیل به مسافر می‌رسد؛ لازم نیست پشت سیستم رزرو بنشینید.
- سفارش‌ها با وضعیت و کد رزرو در پنل شما ثبت میشوند و برای جواب‌دادن به مسافر، همه‌چیز یک‌جا در دسترس است.
- دستیار هوشمند سفر سایت به سؤال‌های ساده‌ی مسافر جواب می‌دهد، حتی وقتی شما در دسترس نیستید.
«در خانه» یعنی بدون دفتر فیزیکی، نه بدون تکلیف قانونی. بلیط از طریق شریک صدور بلیت آژانسساز صادر میشود و صاحب سایت صادرکننده نیست؛ این به معنای بی‌نیازی از مجوز نیست و اینکه فروش و تبلیغ با برند خودتان به چه مجوزی نیاز دارد، به نوع فعالیتتان بستگی دارد و باید از مرجع صدور مجوز بپرسید.
اگر می‌خواهید برای یک آژانس از خانه کار کنید، راهنمای کار در آژانس هواپیمایی از خانه و اگر دنبال درآمد از فروش بلیط با سایت خودتان هستید، صفحه‌ی کسب درآمد از فروش بلیط هواپیما را ببینید. مسیر دفتر دارای مجوز را هم در چگونه آژانس مسافرتی بزنیم آورده‌ایم.
آیا برای راهاندازی آژانس آنلاین مجوز لازم است؟
در ایران فعالیت آژانسهای مسافرتی تابع مقررات مشخصی است و مجوزهایی مثل مجوز بند الف و مجوز بند ب برای انواع مختلف فعالیت وجود دارد. اینکه شما دقیقاً به کدام مجوز نیاز دارید، بسته به نوع فعالیت، شیوهی همکاری و حجم کار متفاوت است و قوانین هم ممکن است به‌روز شوند.
نکته‌ی مهم این است که برای فروش آنلاین بلیت، لزوماً لازم نیست خودتان عضو یاتا باشید یا با ایرلاینها قرارداد مستقیم ببندید. در آژانسساز، صدور بلیت از طریق شریک صدور بلیت انجام میشود. جزئیات بیشتر را در راهنمای مجوز فروش بلیط هواپیما بخوانید.
کدام حوزه‌ی سفر را انتخاب کنیم؟
آژانس‌هایی که در شروع کار روی یک گروه مشخص از مشتریان تمرکز می‌کنند، سریع‌تر دیده میشوند و تبلیغاتشان هدفمندتر است. جدول زیر چند حوزه‌ی رایج در بازار ایران را مقایسه میکند:
| حوزه | مشتری نمونه | محصول اصلی | نکته |
|---|---|---|---|
| سفر زیارتی | زائران مشهد، نجف و کربلا | پرواز و هتل | فصل‌های پرتقاضا را از قبل برنامه‌ریزی کنید |
| سفرهای جزیره‌ای | خانواده‌ها و زوج‌ها | پرواز کیش و قشم، هتل | تعطیلات نوروز و تابستان اوج فروش است |
| سفر کاری | تاجران و کارمندان شرکت‌ها | پرواز استانبول، دبی و مسیرهای داخلی | سرعت پاسخ از قیمت مهم‌تر است |
| فعالیتهای گردشگری | گردشگران علاقه‌مند به تجربه | گشت شهری، تفریحات مقصد | محتوای تصویری خوب فروش را بالا می‌برد |
| سفر دانشجویی | دانشجویان شهرستانی | پرواز داخلی ارزان | حساسیت به قیمت زیاد است |
لازم نیست حوزه‌تان را برای همیشه انتخاب کنید. از جایی شروع کنید که مشتری‌اش را می‌شناسید و بعد از چند ماه، با دیدن آمار رزروها، دامنهی کار را گسترش دهید.
سایت فروش بلیط و هتل را بدون هزینه چطور بسازیم؟
سه راه کلی پیش روی شماست: سفارش ساخت اختصاصی به یک تیم برنامه‌نویسی، استفاده از لینک همکاری در فروش که مشتری را به سایت دیگری می‌فرستد، یا یک سایت آماده با برند خودتان که به آن وایت‌لیبل می‌گویند.
| روش | هزینه‌ی شروع | برند | زمان راهاندازی |
|---|---|---|---|
| ساخت اختصاصی | زیاد، به‌علاوه‌ی هزینه‌ی نگهداری | کاملاً مال شما | چند ماه |
| لینک همکاری در فروش | تقریباً صفر | برند سایت دیگر | سریع |
| سایت آماده با آژانسساز | رایگان | کاملاً مال شما | سریع، بدون کدنویسی |
با آژانسساز، آژانس آنلاین شما با نام و رنگ‌های خودتان ساخته میشود. خودتان انتخاب میکنید چه بفروشید: پرواز، هتل، فعالیتهای گردشگری یا هر ترکیبی از آن‌ها. ساخت، نگهداری و فروش رایگان است و نیازی به قرارداد جداگانه با ایرلاینها، هتل‌ها و برگزارکنندگان سفرهای گروهی ندارید. مراحل کار این‌طور است:
- در صفحه‌ی راهاندازی رایگان نام آژانس و ایمیل خود را وارد کنید و با کد ۶ رقمی‌ای که به ایمیلتان می‌رسد تأیید کنید؛ سایت خودکار ساخته میشود.
- رنگ برند و محصولاتی را که می‌خواهید بفروشید انتخاب کنید.
- یک زیردامنه‌ی رایگان مثل parseh-safar.ir.page بگیرید یا دامنهی اختصاصی خودتان را وصل کنید؛ این کار روی پلن رایگان هم ممکن است.
- مارکآپ پرواز، هتل و فعالیتهای گردشگری را در پنل، به‌صورت مبلغ ثابت یا درصد، تنظیم کنید.
- پیش از اولین تسویه، احراز هویت را انجام دهید تا سود به حساب شبای شما واریز شود.
هر سایت یک دستیار هوشمند سفر هم دارد که به سؤال‌های بازدیدکنندگان پاسخ می‌دهد. اگر بعداً بخواهید دامنهی رایگان، حذف عبارت «ساخته‌شده با آژانسساز» از پایین صفحه و پشتیبانی ویژه داشته باشید، بسته‌ی حرفه‌ای سالانه را از صفحه‌ی تعرفه‌ها ببینید.
قیمت‌گذاری و تعیین سود چطور انجام میشود؟
سود آژانس آنلاین از مارکآپ میآید: مبلغی که روی قیمت پایه اضافه میکنید. در آژانسساز مارکآپ را برای پرواز، هتل و فعالیتهای گردشگری جداگانه تعیین میکنید و تمام آن سود خودتان است. مثال زیر فقط برای روشن شدن موضوع است و ارقام آن واقعی نیستند:
| محصول | قیمت پایه (مثال) | مارکآپ (مثال) | قیمت نهایی برای مشتری |
|---|---|---|---|
| پرواز تهران به مشهد | ۲٬۵۰۰٬۰۰۰ تومان | ۱۰۰٬۰۰۰ تومان | ۲٬۶۰۰٬۰۰۰ تومان |
| دو شب هتل در کیش | ۸٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان | ۴۰۰٬۰۰۰ تومان | ۸٬۴۰۰٬۰۰۰ تومان |
| گشت یک‌روزه‌ی شهری | ۱٬۵۰۰٬۰۰۰ تومان | ۱۵۰٬۰۰۰ تومان | ۱٬۶۵۰٬۰۰۰ تومان |
در بازار رقابتی بلیت، مارکآپ کم و فروش بیشتر معمولاً بهتر از مارکآپ بالا و مشتری فراری است. در هتل و فعالیتهای گردشگری که مقایسه‌ی قیمت سخت‌تر است، دست شما بازتر است. نرخ بلیت برخی پروازهای داخلی هم ممکن است تحت نظارت و سقف‌گذاری مراجع مربوط باشد؛ این را در قیمت‌گذاری در نظر بگیرید. برای جزئیات بیشتر راهنمای درآمد آژانس مسافرتی و مارکآپ را بخوانید و سود هر بلیط را در ماشین‌حساب سود فروش بلیط حساب کنید. اگر برای سرمایه‌گذار یا خودتان برآورد کامل‌تری می‌خواهید، طرح توجیهی آژانس مسافرتی را ببینید.
در سی روز اول چه کنیم؟
هفته‌ی اول: آماده‌سازی
- سایت را بسازید، مارک‌آپ‌ها را تنظیم کنید و خودتان یک جستجوی کامل انجام دهید تا تجربه‌ی مشتری را ببینید.
- صفحه‌های تماس، قوانین استرداد و درباره‌ی ما را با اطلاعات واقعی پر کنید.
- در تلگرام، روبیکا، ایتا یا بله کانالی با همان نام برند بسازید و اگر مخاطبتان در اینستاگرام است، پیج هم داشته باشید.
هفته‌ی دوم: شبکه‌ی آشنایان
- به دوستان، همکاران و خانواده خبر بدهید و از آن‌ها بخواهید اولین سفرشان را از سایت شما رزرو کنند.
- بازخوردها را جدی بگیرید؛ اولین مشتری‌ها بهترین منتقدان شما هستند.
هفته‌ی سوم و چهارم: محتوا و پیگیری
- هر هفته چند پست کاربردی منتشر کنید، مثلاً «بهترین زمان سفر به شیراز» یا «مدارک لازم برای سفر به استانبول».
- به هر پیام در کمتر از چند ساعت پاسخ بدهید؛ در سفر، سرعت پاسخ اعتماد می‌سازد.
- از پنل، وضعیت سفارش‌ها و کد رزرو هر کدام را پیگیری کنید تا اگر مشتری سؤالی داشت، جواب آماده داشته باشید.
اشتباه‌هایی که آژانسهای تازه‌کار را زمین می‌زند
- شروع بدون حوزه‌ی مشخص و تلاش برای فروش همه‌چیز به همه.
- مارکآپ بالا روی بلیت هواپیما، جایی که مشتری در چند ثانیه قیمت را مقایسه میکند.
- بی‌توجهی به قوانین نرخ و شرایط استرداد؛ مشتری باید پیش از خرید بداند بلیتش قابل استرداد است یا نه.
- منتظر ماندن برای مشتری به‌جای رفتن سراغ او در شبکه‌های اجتماعی و بین آشنایان.
- نادیده گرفتن وضعیت حقوقی و مجوز تا وقتی که کار بزرگ شود.
اشتباه رایج دیگر این است که آژانس تازه‌کار، کار پس از فروش را دست‌کم می‌گیرد. تغییر ساعت پرواز، درخواست استرداد یا سؤال درباره‌ی بار مجاز، بخشی از کار هر روز آژانس است. اگر از همان ابتدا بدانید هر بلیت طبق قوانین نرخ خودش استرداد میشود و پاسخ آماده‌ای برای سؤال‌های تکراری داشته باشید، مشتری راضی دفعه‌ی بعد هم سراغ شما میآید و شما را به دیگران معرفی میکند. در کسبوکار سفر، معرفی دهان‌به‌دهان هنوز ارزان‌ترین و مؤثرترین تبلیغ است.
جمع‌بندی و چک‌لیست شروع
راهاندازی آژانس مسافرتی آنلاین دیگر به سرمایه‌ی بزرگ و تیم فنی نیاز ندارد. آنچه تفاوت ایجاد میکند، شناخت مشتری، قیمت‌گذاری منطقی و پیگیری مداوم است. پیش از شروع، این فهرست را مرور کنید:
- حوزه و مشتری هدفم را مشخص کرده‌ام.
- نام برند، رنگ و لوگوی ساده آماده است.
- درباره‌ی مجوز موردنیاز از مرجع مربوط استعلام گرفته‌ام.
- سایت را در راهاندازی رایگان ساخته‌ام و مارک‌آپ‌ها را تنظیم کرده‌ام.
- احراز هویت و شماره‌ی شبا را برای تسویه آماده کرده‌ام.
- صفحه‌های اجتماعی و برنامه‌ی محتوای سی روز اول را دارم.
سؤالات متداول
آیا واقعاً میشود آژانس مسافرتی آنلاین را رایگان راه انداخت؟
بله، بخش فنی کار میتواند هزینهای نداشته باشد. در آژانسساز ساخت سایت، نگهداری و فروش رایگان است و حتی روی پلن رایگان میتوانید دامنهی خودتان را وصل کنید. هزینههای دیگر مثل ثبت کسبوکار یا تبلیغات به تصمیمهای خودتان بستگی دارد.
آژانس مسافرتی آنلاین را میشود در خانه و با گوشی اداره کرد؟
بخش فروش آنلاین به دفتر نیاز ندارد: مشتری خودش روی سایت جستوجو و پرداخت میکند و جواب پیامها و پیگیریها بیشتر با گوشی انجام میشود. صدور بلیط هم با شریک صدور بلیت آژانسساز است. «در خانه» یعنی بدون دفتر فیزیکی، نه بدون تکلیف قانونی؛ اینکه فعالیت شما به چه مجوزی نیاز دارد را از مرجع صدور مجوز بپرسید.
برای فروش بلیط هواپیما و هتل به قرارداد با ایرلاینها نیاز دارم؟
اگر از آژانسساز استفاده کنید، نه. بیش از ۱٬۰۰۰ ایرلاین داخلی و خارجی، بیش از ۵ میلیون هتل و اقامتگاه و بیش از ۲٬۵۰۰ فعالیت گردشگری و جاذبه از قبل در دسترس است و بلیتها از طریق شریک صدور بلیت آژانسساز صادر میشوند.
آیا برای راهاندازی آژانس آنلاین مجوز بند الف یا ب لازم است؟
این موضوع به نوع فعالیت و شیوهی همکاری شما بستگی دارد و قوانین آن ممکن است تغییر کند. پیش از شروع، از مرجع صدور مجوز آژانسهای مسافرتی و یک مشاور حقوقی آشنا با این حوزه استعلام بگیرید.
سود آژانس آنلاین از کجا میآید؟
شما روی قیمت پایهی پرواز، هتل یا فعالیت گردشگری مبلغی بهعنوان مارکآپ اضافه میکنید و این مبلغ سود شماست. در آژانسساز مارکآپ را برای پرواز، هتل و فعالیتهای گردشگری جداگانه تعیین میکنید و سود پس از احراز هویت به حساب شبای شما تسویه میشود.
برای ساخت سایت آژانس به برنامهنویس یا تیم فنی نیاز است؟
خیر. نام برند، رنگها، محصولات و نشانی سایت را انتخاب میکنید و سایت رزرو آماده تحویل میگیرید. نگهداری فنی، اتصال به تأمینکنندهها و درگاه پرداخت بر عهدهی آژانسساز است.
مشتری چطور بلیطش را دریافت میکند؟
مشتری پس از پرداخت با کارت بانکی عضو شتاب، بلیت الکترونیکی یا واچر را از طریق ایمیل دریافت میکند. بلیتها بلیت الکترونیکی معمولی ایرلاین هستند و رکورد رزرو به نام خود مسافر ثبت میشود و در سایت ایرلاین قابل بررسی است.